आई

नेत्रांच्या या नीरांजनांनी
पूजितो मी तुला,
हृदयाच्या या पंखासावे
शोधितो मी तुला.

साऱ्या गगन मंडली
पहिले मी तुला,
तप्तरसांनी पोळून निघालो
शोधात असता तुला.
पण त्या रेशमी रश्मीचा
स्पर्श ना जाहला II १ II

भ्रमर करुनी आता श्रमलो
कुठे शोधू तुला?
मूकपणे बस वाहतो भावे
अश्रूंच्या या मला.
विरहाग्निच्या भडकल्या आता
अस्वस्थ या ज्वाला II २ II

कुठे आहे हक ती कोमल,
जीवन जेथे व्हावे निश्चल,
मोजावे जेथे अखेरचे पळ,
मुखी असावे नाम ते निर्मल,
"आई, आई, आई"
===================
सारंग भणगे. (१९८८-८९)

शक्य असल्यास...

शक्य असल्यास,
ओठांआडचे शब्द
या कागदावर उमटू देत

शक्य असल्यास,
हृद्गत भावनांचे
या गीतात उतरू देत

शक्य असल्यास,
डोळ्यातील स्वप्ने
घडाळ्यात मावू देत

शक्य असल्यास,
हृदयातले अंगार
अश्रूत निवू देत

शक्य असल्यास,
ध्येयाचे पंख
नील नभात उडू देत

शक्य असल्यास,
शक्तीचे अश्व
जीवनपटावर उधळू देत

शक्य असल्यास,
कुजके मन
स्मशानात साडू देत

शक्य असल्यास,
आत्म्याच्या वाळवंटात
पाउस पडू देत.
================
सारंग भणगे. (१९९४-९५)

लपंडाव

रोज हा खेळ चाले आकाशी तारकांचा
रात्रीच्या कुशीत शिरूनी मेघ नि चातकांचा

छेडित गीत जाती निर्व्याज तारका ह्या
उगाच वेध लागे निष्पाप चातका त्या

चंद्र उगाच झुरतो आठवून तारकांना
मेघ शुष्कचि सरतो पेटवून चातकांना

चंद्रास वेड लागे देखण्या तारकांचे
व्याकुळ तडफडताना हे थवे चातकांचे

मेघ ही कोरडेच निर्दय तारकाही
अतृप्त तहान मिटेना चंद्र नि चातकाची
==================
सारंग भणगे. (२८ डिसेंबर १९९७)

राम

राम शब्दाभोवती मोठी जादू आहे
माझ्या मते राम म्हणणारे सारेच भोंदू आहे ॥1॥

'राम नाम सत्य है' आपणच ओरडून सांगायचं
मृतांच्या सख्यांनी ते रडून रडून सांगायचं ॥2॥

जीवनात 'राम' नसूनही आपण जगत राहतो
राम न म्हणणाराही शेवटी बरा 'राम म्हणतो' ॥3॥

जसे आपण भेद पाडले कुणी 'खास' कुणी 'आम'
कुणी बरे बांधल्या भिंती एक अल्ला एक राम ॥4॥

जे फ़ोडतात मशिदी ओरडून आरडून 'राम राम'
पेड क्यूं गिनते हो तुम खाओ सिर्फ़ आम ॥5॥

हेच सूत्र हेच मित्र हाच त्यांचा कृष्ण नि राम
'आम'ला बॉंबची लाही अन् 'खास'ला ए.सी.चा आराम ॥6॥

ज्याच्या मुखी मरतानाही शब्द होते "हे राम"
त्याला उडवणाराही अखेर निघाला न(तु)थुराम ॥7॥

'राम' म्हणून सा-य़ांचेच स्वप्न असते फ़क्त दाम
दामापायी दलाल होऊन विकून टाकला त्यांनी राम ॥8॥

या सा-या लांडग्यांची जातच आहे 'हराम'
राम विकून काढला त्यांनी आता विकायला 'शाम' ॥9॥

भारत प्यारा आपला सारा वेडा आहे
कारण ईथे राम अन् शाम यातही बखेडा आहे ॥10॥

सत्तेमध्ये ईथला एक 'राम'-विलास मग्न आहे
सत्ता नाही म्हणून 'लाल' अन् कृष्णही भग्न आहे ॥11॥

नरसिंहानं हिरण्यकश्यपूचा म्हणे केला होता निःपात
कलयुगी रामासाठी त्यानं एक भुई केली सपाट ॥12॥

नरसिंह जेव्हा एकाचा रामापायी बळी घेतो
शंकर त्याची चार वर्षानी आत्ता कबुली देतो ॥13॥

शंकर देव नरसिंहही देव देवच आहेत राम नि शाम
आपल्याला काय कळतंय, बडे लोगोंका बडा काम ॥14॥

कृष्ण अयोध्येत असताना 'जीवाची' झाली मुंबई
रामापायी दुष्मन झाले कधी काळचे भाई भाई ॥15॥

रामनामाचा पहा जनहो आहे कसा महिमा
रामहि आक्रोशू लागला 'त्राहि मां त्राहि मां' ॥16॥

मुलं पुरूष कापले गेले बायंची लुटली गेली अब्रु
खुप साठवून ठेवले होते त्यांनी डोळ्यात नक्राश्रु ॥17॥

रामा तुझ्यापायी केव्हढे रे झाले हे रणकंदन
'वसंतपुत्र' जाऊन मग पडलं 'शरदा'चं चांदणं ॥18॥

चांदणच ते; त्यानं शेवटी 'प्रकाश पाडला'
भगवा झेंडा हाती घेऊन मग उषेनं सूर्य प्रसवला ॥19॥

'गोपींचा नाथ' त्याची 'मनोहर' कहाणी
'किणीकिणी' वाजत आल्या मागून 'गोपींच्या पैंजणी ॥20॥

चोरीमारी याच कृष्णलीला त्यात सामिल 'शशीचा-कांत'
निळा कशानं झाला रे बाबा तुझा कंठ? ॥20॥

महादेव नि शशिकांत एक सिक्का खरा एक सिक्का खोटा
नाव एक देव एक, मग कसा एक मोठा एक छोटा ॥21॥

एकाची म्यॉंव दुस-याची काव; कुठय 'वाघा'ची डरकाळी
म्हाता-या सिंहाला कशाला बांधली सिंहाची मुंडावळी ॥22॥

एवढ्या भगव्या पहाटेखाली सगळेच बोलणारे भाट
पाच वस्तूंच्या किंमतीत मात्र आमचं हरवलं ताट ॥23॥

आता वेळ अशी आली कि धरावी रेल्वेची पटरी
निघालो तर पहातो काय् गल्लोगल्ली लॉटरी ॥24॥

लोकं तरी अजब किती पोटात नाही भाकरी
फ़क्त झुणका खावून मात्र विकत घेतात लॉटरी ॥25॥

सारा हा महाराष्ट्र पहातो आहे कधीची वाट
कधीतरी येईल का शिवशाहीची अपूर्व पहाट ॥26॥

का म्हणायचे आम्ही नेहेमीच 'वो भारत कहॉं खो गया'
अन् 'रामा हो रामा भारत में हंगामा हो गया ॥27॥
==========================================
सारंग भणगे. (1996/97)

मीच मला कळेना

कोणास काय लिहू; मीच मला कळेना
माझ्याच अंतरीचे कोडे; माझे मला सुटेना
करू शब्दांचा जरी उदो; भावना जर घुसमटतात
जगाच्या या गोंगाटात माझेच शब्द हरवतात
कोण ऐकणार माझी रड; प्रत्येकच इथे रडतो आहे
रडत रडत एकमेकांस सारेच जण हसतो आहे
सारेच सारखे तरी सुद्धा ही जीवाची स्पर्धा का?
आपला ढोल पिटण्यासाठी हरेक जीव अर्धा का?
मी ही आता एक नगारा घेऊन इथे ऊभा आहे
तोच माझा कर्कश नाद माझ्या भोवती घुमतो आहे.
=======================================
सारंग भणगे. (1996)

स्वप्नपूर्ती

एका भूमीमध्ये पेरली मी स्वप्नांची बीजे,
परी प्रयत्नेवीण एकही बीज नाही रूजे.

या स्वप्नांच्या पूर्तीसाठी कष्ट सर्व उपसले,
दैवा हाती सारे आता मम नेत्र नभी भिडले.

पांढरे ढग आकाशी सारे नेकही काळा मेघ,
बुजेल कशी मग भूमीमधली ही उजाड भेग.

पण आता मज थांबणे हे असंभव वाटतसे,
दैवाकडे जाईन मी उमटवीत पावलांचे ठसे.

म्हणेन "मम पाठीवरती द्या मेघांचे हे ओझे,
अवजड जरी हे वाहत नेईन अंतापर्यंत सहजे".

दैवही माझी परीक्षा घेऊ पाहतसे कठोर,
परी ठावा नसे त्यासी मम मनिचा जोर.

स्वस्वप्नांच्या पूर्तीखातर मी एवढेही न करीन का?
अवजड मेघ घेऊन पाठी मी पुरे न धावीन का?

हा विश्वास सार्थ करीत धावलो कधी न थंबलो मी,
एक ही मेघाचा अंशही न सांडीता आलो मी.

आता या मेघा बरसवीन मम स्वप्नबीजांवर,
एक स्वप्न आणिक पेरीन फ़ुटेल सर्वा अंकुर.

आता हे मेघही झाले बरसण्या आतुर,
ओझे हे जड झाले आता मम पाठीवर.

अन् पहा ते कसे बरसले पूर्ण भरुनी जल,
जसे बाळा पाहताच वाहे आईचे अंचळ.

धन्य झाली ती भूमी बीजे ती धन्यही,
धन्य माझे प्रयत्न अन् धन्य ते मेघही.

हळूच पहा डोकावतसे भूमीमधून अंकुर,
आता स्वप्नपूर्तीचा मंगल दिन नसे तो दूर.


वाजतो माझ्या मनि मृदंग वाजंत्री चौघडा,
शांती सुखाने भरला माझ्या मनाचा हा घडा.

=============================================
सारंग भणगे. (1997)

भारत

भारत

माझा भारत महान;
आहे अतिसुंदर छान.
सुजलां सुफ़लां देश आमचा
वंदन करुया या देशाला
आहे अतिसुंदर छान;
माझा भारत महान.

उत्तरेस हिमाचल असति,
दक्षिणेस तो सागर वसति,
पश्चिमेस रे अरबि आणि
एस तो बंगाल.
माझा भारत महान

शोभा देती कोकणपट्टी,
सह्याद्रीशी हीची रे गट्टी,
भीमा कोयना करिती मस्ती,
महाराष्ट्राची ही शान्
माझा भारत महान.

मिलन होते दक्षिण टोकी,
तीन सागर एकत्र येती,
तिथेच विवेकानंद वसति,
जो ग्यानाची खाण,
माझा भारत महान.
===================================
सारंग भणगे. (1988/89)

आठवणी भिजलेल्या

त्या आठवणी भिजलेल्या,
नदीच्या काठी रुजलेल्या
त्या आठवणी भिजलेल्या।

ओली राने; गाती गाने,
भिजली पाने; आयुष्याची।
क्षितीजावर स्वप्नात निजलेल्या।
त्या आठवणी भिजलेल्या।

ओला वारा; या जलधारा,
गळतो सारा; आसमंत।
ओंजळीत ज्योती विझलेल्या।
त्या आठवणी भिजलेल्या।

पानोपानी; उदास गाणी,
हां विरहाग्नि; आठवणी त्या।
पिसात झडत्या सजलेल्या।
त्या आठवणी भिजलेल्या.

तू

निळ्या नभातील तू शुभ्र तारका;
पराग कुंजातील मधुर सारिका;
पुनव रात्रीची तू पूर्ण चंद्रिका;
पुष्प संचातील गंधित कलिका;
मुक्त स्वछंदी तू मुग्ध बालिका;
स्वर स्वर्गातील सुरेल गायिका.