एकांताचा ध्यास असावा एकाकीपण सोडून द्यावे

असू दे देव्हारा शब्दांचा गाभारी पण मौन असावे

प्रेम नसावे कुणावरही प्रेमावरती प्रेम करावे

आनंदावर सारे करती दुःखावरही खूप करावे

देण्यासाठी जन्म आपला दातेपण पण देऊन जावे

देणे म्हणजे गतजन्मींच्या थकीत ऋणांचे बस् परतावे

कधी व्हावे शहर आपण कधी परंतु अरण्य व्हावे

बंध जुळावे अनेकांशी तरी अंतरी अनन्य रहावे

कुणीच आपले नसेल तेव्हा आपण कुणाचे होऊन जावे

धरा-नभाने दूर सारता क्षितीजवासी होऊन जावे

असेल भंगुर क्षणेक जीवन इंद्रधनुसम दिसून जावे

असे जगावे कि जगण्याने मरणालाही अश्रू फुटावे.

============================

• सारंग भणगे (२६ जून २०२२)

जीवनधारा

किती दूरचा प्रवास आहे

नदीस माहित नाही

सारे अंतर पळे निरंतर

शेवट शोधत नाही

दोन किनारे फुलवित जाणे

असा ध्यासही नाही

पांथस्थांची तृषा भागवू

अशी आसही नाही

शुष्कपणाचे दु:ख तिला ना

तरी ‘कोरडी’ नाही

जिते बुडवते; प्रेत तारते

म्हणून ‘तिरडी’ नाही

‘वाहत जाणे’ इतके करते

नदधर्माचे पालन

‘जीवन’धारा म्हणजे असते

निजकर्माचे वाहन

============

सारंग भणगे (१७ मे २०२०)

जागृती

अंतरात ज्ञानाला आरपार शोधावे

कोपरे नि कंगोरे तास तास तासावे

आतल्या निनादांचे शांत सूर ऐकावे

धाडतील स्वत्वाचे देवदूत सांगावे

बाह्यरूप विश्वाचे मोहलिप्त छायेचे

पांघरूण आत्म्याला नाशवंत कायेचे

पारतंत्र्य देहाचे जाणताच तू होशी,

मुक्त दूर जावोनी रागरंग मायेचे

दे मला अशी भक्ती दूर सार आसक्ती

ना अहं असूया वा वासना कि अतृप्ती

अमृतस्य पुत्रोऽहं हेच ब्रीद गुंजावे

आत्मलीन होण्याची दे असीम तू शक्ती

========================

सारंग भणगे (१४ एप्रिल २०२०)

शांत तेवते मनात वात एक मंदशी

शांत तेवते मनात वात एक मंदशी
आत सांडता प्रकाश होय हर्ष मानसी
शांतता निनादता मनास स्थीरता मिळे
विश्व जाणते अशा नरोत्तमास तापसी

ज्ञान ग्रंथ वेद वाक्य ज्ञात त्यास देव ना
वेसणात बांधतो तरी विकार वासना
वेष्टनात बांधले शरीर तुच्छ मानतो
साधना उपासनेत खर्च सर्व चेतना

चित्त फाटते कधी बघून दीनदु:खिता
काळजातुनी फुटे अपूर्व काव्यसंहिता
सार साधनेतले सुबोधवाक्य सांगतो
शब्द त्यास की म्हणू जणू अमोघ अमृता

वाढताच व्यग्रता अलिप्त होउनी बसे
कूर्मतत्व बाणुनी सुषुप्त तृप्त होतसे
आत्मभान जागतां अनेक दीप पेटती
अंतरातला प्रकाश सर्वदूर जातसे

======================

सारंग भणगे (२९ मार्च २०२०)

काळीज वीणा राग आळवे प्रसन्नतेचे भल्या पहाटे

काळीज वीणा राग आळवे प्रसन्नतेचे भल्या पहाटे
फूल उमलते मनात माझ्या उरात जरीही काही काटे

कधी तंडलो सुह्रदांसोबत ह्याची आहे मनात खंत
क्षण जाता तो मनात बघतो सर्वांठायी पण भगवंत
रुसव्या फुगव्यांना मग देतो दूर दिशांचे विभिन्न फाटे

कधी काळजी कधी व्यग्रता कधी असूया कधी कामना
रोजच होतो ह्या सर्वांशी अटीतटीचा व्यर्थ सामना
नियती आणि आनंदाचे जमवून देतो साटेलोटे

कितीही खावे तरीही असतो अजून जाणे कसा उपाशी
आसक्तीची सक्ती असली खावे वाटे फक्त तुपाशी
भरल्या पोटी प्रयत्न करतो भरण्याचा मी इतरांची पोटे

विराट व्हावे; कलाम व्हावे; व्हावे वाटे कुसुमाग्रजही
बरीच स्वप्ने पहात जातो जरा ओढता रात्री रजई
त्या स्वप्नांना ध्येय मानूनी चालू लागतो भल्या पहाटे
———————————————

सारंग भणगे (९ फेब्रुवारी २०१९)

नसेल माझ्या शब्दात आज

कवितेची ताकद

किंवा

नसेल माझ्या कवितेला

आशयाचा गर्भ

किंवा

नसेल माझ्या आशयात

प्रतिभेचे वीर्य,

पण

मी आजही आहे

वेदनांनी प्रेग्नंट

- सारंग

मी पोहत पोहत गेलो

मी पोहत पोहत गेलो ती वहात वहात गेली

मी अंतर कापत गेलो ती निवांत नहात गेली

मी खोलीत रहात होतो

ती खोलात रहात होती

मी सुखात दु:खी होतो

ती दु:खात सुखी होती

मी वाटेत पहात गेलो, ती वाट पहात गेली

मी अंतर कापत गेलो ती निवांत नहात गेली

मी बाहेर शोधत होतो

ती माझ्याच आत होती

मी तिला आळवित होतो

ती मलाच गात होती

मी तिच्यात बुडून गेलो ती मला तारून गेली

मी अंतर कापत गेलो ती निवांत नहात गेली

========================

सारंग भणगे (२६ नोव्हेंबर २०१८)

गेली कुठे कळेना

मी शोधले तिला पण गेली कुठे कळेना

खोदूनही स्वत:ला माझ्यात ती मिळेना

वाहे प्रवाह त्याचे का कोरडे किनारे

बर्फाळ होत गेले का पेटते निखारे

आक्रोश हा कसा कि अश्रूही ओघळेना

अस्ताचलास गेला अंधार फार झाला

नाही उजाडले पण जाळून काळजाला

जात्यात चंद्र आहे पण चांदणे गळेना

गेली युगे परंतु शिशिरास अंत नाही

झडलो अपार तरीही मातीत ऊब नाही

आयुष्य पेरले पण माझ्यात ती रुळेना

शब्दाविना मी रंक अर्थाविना भिकारी

खात्यात दु:ख वाढे अश्रूंची अन् उधारी

अगणित ती मी शून्य बेरीज ही जुळेना

=====================

सारंग भणगे (२३ नोव्हेंबर २०१८)

कधी कधी खूप खूप ओकंबोकं वाटतं

कधी कधी खूप खूप ओकंबोकं वाटतं

मोठ्या मोठ्या खोलीमध्ये छोटं छोटं वाटतं

कंदीलाची काचदेखील काळी काळी होते

मनामध्ये दाट दाट धुकं बिकं दाटतं

पागोळ्यातून डोळ्यांच्या थेंब थेंब गळतात

उंबऱ्याकडे ओठांच्या भराभरा पळतात

गालावर दु:खाचे शेवाळे वाळत जाते

ओले होऊन देखील ओठ गाल डोळे जळतात

काळंनिळं होतं मन वळबिळ उठतात

आतड्याचे पीळ सारे घट्ट घट्ट होतात

मन मात्र अजूनही मऊ मऊ असते

आठवणींचे काटे त्यात खोल खोल रुततात

कुणी कुणी नसावं एकटं एकटं असावं

आठवणीत कुणाच्या उगा कुढत बसावं

एकांताच्या सुईत एकाकीपण ओवून

थोडं थोडं उसवावं थोडं थोडं शिवावं

=======================

सारंग भणगे (१९ नोव्हेंबर २०१८)

मन देखील चिरता येतं

पोळलेलं असतं खूप

कुणी फुंकर मारणारंही नसतं जवळ

तेव्हा...

रडू सुद्धा येत नाही आजिबात

काळीज फाटलेलं असतं

आभाळाहून अधिक

एकटं बसून रहातं खोपटामध्ये

जवळ गेलं तर फिस्कारतं

दुरून पाहिलं तर...

ओक्साबोक्शी रडतं,

एकांतात

विळीवर कांदा चिरावा सहज

मन देखील चिरता येतं तसं

पाकळी पाकळी वेगळी होते

पाणी येतंच तेव्हा डोळ्यातून

एकदा भांडीकुंडी मांडायची 

मनाच्या साऱ्या वेडगळ स्वप्नांची

खूप वेळ खेळून

मग लाथाडून मोडून टाकायची

त्याला कळतं तरी...

मांडायचं ते सारं मोडायचं असतं

शेवटी होडी करून मनाची

द्यायची सोडून

पावसाच्या...आसवांच्या पाण्यात

आणि पहात बसायचं तिला वहात जाताना

ओली होऊन.... मोडून जाईस्तोवर

- सारंग भणगे (२ ऑक्टोबर २०१८)

वैराण उन्हाळा होता

वैराण उन्हाळा होता पाऊसही मुबलक होता

मी पीक घेतले तेव्हा तो ढगाळ नुसता हसला

हे ऋतूत रुतून बसणे का ह्याला म्हणती जगणे

मी फुलवीत बक्कळ गेलो तो सुकवीत सगळे बसला

व्यापारी व्यापामध्ये मधसंचय झाला किंतु

जगण्याचे झाले पोळे, पोळ्याचा बैल मी झालो

वस्तूंशी सलगी माझी दरवेळी वाढत गेली

मी फुग्यास फुगवीत गेलो कि तुरुंग सजवीत गेलो

अभ्यास मी भरपूर केला पदवीच्या सुरळीसाठी

जीवनही गमले नाही मन कशात रमले नाही

वाल्मिकी नाही कळले चार्वाकही नाही रुचला

वेदांशी जुळले नाही देवांशी जमले नाही

दु:खाशी जडली प्रीती मग लिहल्या गयाळ कविता

शब्दांच्या गुंत्यामध्ये आनंद साजरा केला

माझ्यातच गुरफटलेलो ते सोडवण्यातच रमलो

जे सोडवले त्याचाही मी पुन्हा कासरा केला

दूरस्थ दिव्यांच्या संगे आयुष्य एकटे सरले

सरणावर चढल्यावरती रडण्यास्तव जमले सारे

मी जगण्यावरती रुसलो अन् आकाशाला फसलो

प्रेमाने जगलो असतो तर भूवर असते तारे

===========================

सारंग भणगे (७ जुलै २०१८)

शहर

लांब हात करून

Pout काढून

चेहऱ्यावरचे स्माईल ताणून

जेव्हा त्या शहराने एक सेल्फी काढला

तेव्हा ते गाव त्याच्यावर लट्टू झालं!

कसलं cute दिसत होतं ते शहर

त्या उंच इमारती

ते चकचकीत माॅल्स

देवळांची झगमगीत रोषणाई

कॅफेज-रेस्टो-बारस् मधली चहल-पहल

काळे निगरगट्ट रस्ते

रस्त्यावर तशीच माणसे; माणसेच माणसे...

धूर ओकणाऱ्या मोटरगाड्या

हाॅर्नचा गोंगाट

सिगारेटची थोटक

पानाच्या लालभडक पिंका

दारूच्या फुटलेल्या बाटल्या

आणि दारूड्यांची फुटलेली नशीबं

उंची पोशाख; त्यातली पोकळ शरीरं

शरीरांचे बाजार; बाजाराच शरीर

नोटांची बंडलं; चिमुरड्यांचे भुकेले हात

ओला कचरा, सुका कचरा

कचराच कचरा; नुस्ता कचरा....

आणि सर्वात शेवटी दिसला

तट्ट पोट फुगलेला, फॅब इंडियाचा कुर्ता घालून

एका कलादालनाच्या मंचावर

एक मनस्वी कवी

शेतकऱ्यांच्या आत्महत्येवर कविता ऐकवत होता

टाळ्या, वाहवा, मुकर्रर once more घेत

तेव्हा...

तेव्हा त्या गावाला शिसारी येऊन

ओकारी झाली,

आणि त्याच्या त्या ओकारीतून निर्माण झालं

एक नवीन सुबक शहर!!!

• सारंग भणगे (५ मे २०१८)

एकाकी पिंपळावरचे

एकाकी पिंपळावरचे

आयुष्य जाहले मुंजा

आनंद फुलोरा झडला

मागे दु:खाच्या गुंजा

निर्वृक्ष अरण्यामध्ये

आकांत मुक्या जखमांचा

निर्हेतुक पण चुरगळला

पाचोळा आनंदाचा

निष्पर्ण मनाने जेव्हा

स्वप्नात पाहिले पाणी

आनंदघनाला फुटली

दु:खाची केविलवाणी

सोशिक मुळांना वाटे

आता न जरा थांबावे

मातीत स्मृतींच्या आता

हळुवारपणे पांगावे

==============

सारंग (८ मार्च २०१८)

"वसुधैव कुटुंबकम"

हमादच्या सीरियान वाळवंटातली वाळू

आता भिजू लागली आहे,

लाल भडक रंगाचे पाणी पुरवल जातंय

रियाधहून; तेहरानहून; दोहाहून; 

अंकारा; बगदाद; काबुल आणि अगदी वाॅशिन्गटनहून सुद्धा

आणि ह्या तांबड्या सिंचनातून

तिथे उगवली आहेत 

आलेप्पोच्या संस्कृतीला हडप करणारी

लसलसत्या जिव्हांची वारेमाप रोप

अदेनच्या आखातात धुमसत आहेत

रक्त-मांस गिळंकृत करायला अधीर असलेले कैक भस्मासुर

पेटलेले बगदाद, मोसूल; श्रीनगर आणि राखाईन 

राख राख होण्यासाठीच जणू आ वासून बसलेले;

आणि सोमालिया आणि वेनेझुएलाचे भूकबळी 

मृत्युच्या जातक भुकेचे बळी होण्यासाठी आसुसलेले....

गोलन टेकड्यांवर विखुरले आहे 

आभाळाने दिलेला हिरवा रंग पुसून

मानवाने दिलेल्या अमानवी लाल भडक रंगाचे कुरण

सोल आणि टोक्यो धरून बसलेत जीव मुठीत

प्योंगयांगने त्यांच्यावर नेम धरून

धनुष्यावर चढवलेला आण्विक तीर 

कधी सुटेल ह्याचा नेम नाही, ह्या भीतीने

चंगेझ; तैमुर; तुघलक; खिल्जी पासून 

हिटलर; स्टालिन; माओ; गद्दाफी; इदी अमीन 

ओसामा; बघदादी आणि अल असद पर्यंत

पृथ्वीच्या पाठीवर उमललेल्या संस्कृतींना

मृत्युच्या कराल दाढात ढकलणाऱ्या

विकृतींवर मात करत,

हिमाचलच्या उत्तुंग कड्यावर

एक निर्वस्त्र योगी ध्यानमग्न अवस्थेत

उच्चारण करत बसला आहे;

"वसुधैव कुटुंबकम"  

"वसुधैव कुटुंबकम"

=====================

सारंग भणगे (७ जानेवारी २०१८)

मन बैरागी

कुटुंब कबिला नको काफिला मस्त जगावे आनंदाने

गगनाखाली जगणाऱ्यांवर प्रेम करावे प्राणपणाने

मन बैरागी माझा कोणी ना नात्याचा ना गोत्याचा

मायबाप त्या फांद्या बुंधा जिथे झोपलो त्या झाडाचा

कुटुंब होऊन जाते माझे पळभर घेतो आश्रय ज्यांचा

मी तर आहे ह्या प्राण्यांचा त्या पक्ष्यांचा फुलाफळांचा तृणपात्यांचा

ओढा व्हावे आयुष्याने ओढ नसावी वहात रहावे

तुडुंब पाणी पितात त्यांचे नकळत आपण कुटुंब व्हावे

अंतर जरीही कितीही असले तरी नसावे मनात अंतर

दिगंतराचा होऊन जा तू ह्या विश्वावर माया अंथर

================================

सारंग भणगे (१८ जानेवारी २०१८)